De veranderende rol van de huisarts

Dicht bij mensen staan en weten wat er écht speelt in iemands leven: voor veel huisartsen is het een belangrijk onderdeel van het vak. Toch leerde huisarts Marieke Nijhof uit Enschede de afgelopen jaren dat goede zorg niet betekent dat elk antwoord uit de spreekkamer hoeft te komen. Soms helpt het een patiënt juist meer om te kijken wat hij zelf kan, en wie uit zijn omgeving kan helpen.

Gepubliceerd op

Marieke werkt inmiddels twaalf jaar als praktijkhoudend huisarts in Enschede. In die tijd zag ze haar praktijk flink groeien, net als de vraag naar zorg. Dat betekent dat ze tegenwoordig andere keuzes moet maken dan toen ze begon.

Een ander idee van goede zorg

"Huisarts word je omdat je dicht bij de patiënt wilt staan. Je wilt er zijn voor de nodige zorgvragen en het liefst achter de voordeur kijken hoe het met iemand gaat", vertelt Marieke. Maar door de toenemende vraag naar zorg is dat niet altijd meer mogelijk. “Daarom moeten we steeds vaker keuzes maken in wat we zelf doen en waar anderen kunnen helpen”, legt ze uit. Ook voor Marieke betekende dat een andere kijk op haar werk. “In het begin dacht ik dat goede zorg betekende dat ik overal zelf bij betrokken moest zijn. Even bellen na een opname of persoonlijk bij iemand langsgaan. Maar inmiddels weet ik dat ik geen minder goede huisarts ben als ik niet alles meer zelf doe”, vertelt ze.

Familie, vrienden en buren vormen een belangrijk vangnet. Vooral bij ouderen kan de sociale kring - die vaak jonger is - helpen bij een zorgvraag

Andere rollen

Waar Marieke vroeger veel zelf deed, zijn er tegenwoordig meer collega’s betrokken bij de zorg voor haar patiënten. Zo werkt ze nauw samen met de praktijkondersteuner ouderenzorg, die een deel van de huisbezoeken en begeleiding van ouderen op zich neemt. Maar ook buiten de praktijk verandert er iets. De patiënt zelf en de sociale kring spelen een steeds grotere rol. "Ik denk samen met de patiënt na over wat iemand nog zelf kan doen, maar ook over wie daarbij kan helpen”, vertelt Marieke. "Familie, vrienden en buren vormen een belangrijk vangnet. Vooral bij ouderen kan de sociale kring - die vaak jonger is - helpen bij een zorgvraag. Als zoon, dochter of buur kun je bijvoorbeeld op Thuisarts.nl kijken wat er aan de hand is, voordat de huisarts gebeld wordt. Soms blijkt dat een bezoek aan de praktijk dan helemaal niet nodig is." Volgens Marieke is een bezoek aan de huisarts lang niet altijd nodig, en kunnen ouderen vaak langer zelf de regie houden dan ze denken.

Hulp vóór de hulpvraag

Toch merkt ze dat hulp vanuit de omgeving niet altijd vanzelfsprekend is. "Wat je nu vaak ziet, is dat iemand van het ene op het andere moment mantelzorger wordt, omdat er onverwacht iets gebeurt. Voor sommigen is die plotselinge overgang best lastig", vertelt ze. Volgens Marieke zou het helpen als mensen al eerder naar elkaar omkijken. En dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. “Denk aan boodschappen doen, af en toe even kijken hoe het gaat of eens een goed gesprek met elkaar voeren. Zo raken mensen meer bij elkaar betrokken en ontstaat er een netwerk waarop ze kunnen terugvallen wanneer er meer hulp nodig is."

Vaak kan een dorpsondersteuner, welzijnsmedewerker of naaste dan óók veel betekenen

Een andere kijk

Volgens Marieke zullen we als maatschappij anders naar de zorg moeten gaan kijken. “We zijn gewend om met veel vragen naar de huisarts te gaan. Niet alleen bij fysieke ongemakken, maar ook wanneer je je eenzaam voelt bijvoorbeeld, of moeite hebt om structuur in de dag te vinden. Daar kan ik als huisarts over praten, maar ik kan niet iedere week bij iemand langsgaan. Vaak kan een dorpsondersteuner, welzijnsmedewerker of naaste dan meer betekenen”, vertelt Marieke. Daarom vindt ze het belangrijk om niet direct een afspraak te maken bij de huisarts. “Ook daarbij geldt: wat kan iemand zelf doen om dit te verbeteren? En hoe kunnen familie, vrienden of buren hierbij helpen?” Ze benadrukt daarbij dat het niet betekent dat mensen zelf alles moeten oplossen. "Professionele zorg blijft beschikbaar. En uiteindelijk levert die zelfstandigheid ook veel op. Want hoe mooi is het als je - met hulp van mensen om je heen - zo lang mogelijk zelf kunt bepalen wat je wel en niet doet?"

Verhalen uit de zorg

Samen moeten we het doen. Daarom delen we inspiratie met elkaar. Hoe het óók kan. Wat het voor jou inhoudt. En hoe anderen de situatie bekijken.

Dit doen collega's